Πόσοι αναγνώστες επισκέφτηκαν το blog μας ;

Απόπειρα τεχνικής ανάλυσης της Σκιάς του Ανέμου του C.R.Zafon

Κοιμητήριο λησμονημένων  βιβλίων

Δεν είναι ένα ιδεολογικό μανιφέστο, δεν είναι ούτε το συναισθηματικό  παραλήρημα μιας εξέχουσας προσωπικότητας, δεν είναι καν τραγική αυτοβιογραφία ενός μάρτυρα που κόβει την ανάσα και τελειώνει με πόνο.
Απλά πρόκειται για ένα τεχνικά άρτιο μυθιστόρημα πλοκής, ένα βιβλίο που γράφτηκε με στόχο να πουλήσει αλλά η παρουσία του δεν προσβάλλει το ράφι ενός ψαγμένου αναγνώστη.

Το αγκίστρι..
 Μόνο 10 σελίδες κρατάει το πρώτο κεφάλαιο, λίγες αν σκεφτείς ότι το δεύτερο έχει 65. Ποιος δεν θυμάται με τρόμο τον Μινωϊκό λαβύρινθο ; Εκεί μέσα μπαίνει ένα παιδί με ορθάνοιχτα μάτια…
Στο κοιμητήριο των λησμονημένων βιβλίων !
Μπέα: “σκέφτηκες να χρησιμοποιήσεις το μίτο της Αρριάδνης ;”

Ο αφηγητής : οι εξής τέσσερις πέντε !
Μιλάει ο Μολίνς, μιλάει ο Χουλιάν, μιλάει η Νούρια, μιλάνε άλλοι  μέσα από γράμματα, εξομολογούνται πάνω από άδεια ποτήρια οινοπνεύματος, έτσι μιλάνε σε πρώτο πρόσωπο 5 άνθρωποι, ώστε να κάνουν πιο υποφερτό ένα βιβλίο-αφήγηση ενός παιδιού για την 20χρονη περιπέτεια της ενηλικίωσής του από το 1945 ως μετά θάνατον και αισίως πίσω αναστημένου. Είναι ο θρίαμβος του αφηγήματος σε πρώτο πρόσωπο. Αμεσότητα και στρωτή γραφή..

Οι ήρωες :
Ενας ! Οι εξής δυό, τραγικά ερωτευμένοι με μια γυναίκα, τραγικά απλοί για να ταυτίζεσαι, παιδιά ταπεινών οικογενειών, ιδεολόγοι, πιστοί φίλοι, ενάρετοι και ταλαντούχοι, μυστηριακοί, εσωστρεφείς πεισματάρηδες και ξεροκέφαλοι, όμορφα αντιδραστικοί :
Οι ήρωές μας ( ένα déjà vu ) ο Χουλιάν & ο Ντανιέλ (2 σε 1)
Αυτό είναι το βασικό εύρημα του Zafόn : ποτέ δεν θα μάθουμε τι απέγινε ο Χουλιάν Καράξ αλλά αυτό που ήταν να κάνει το έκανε.
Αποσύρθηκε…ανοίγοντας το δρόμο για τον εκλεκτό του, προς την ευτυχία. Διάλεξε τελικά ένα γιό, αυτό είναι κάτι που αρέσει πολύ σε όλες τις γυναίκες, κάποιος άντρας που αφιερώνεται σε ένα γιό…


Το εμπόδιο… ή καλύτερα ο εχθρός !
Ένα παιδί που σκούπιζε τα πεσμένα φύλλα στο σχολειό των ισχυρών και με ιδιαίτερη ευχαρίστηση πάτησε την σκανδάλη σε ένα ρεβόλβερ χωμένο στο στόμα της μητέρας του. Ο Χαβιέρ…
Επιθεωρητής  Φρανθίσκο Χαβιέρ Φουμέρο : ο διάβολος συνεπής !
Αστυνόμος Λέρμα :   ο επιστάτης του διαβόλου , συνεπής ..
Αστυνόμος Παλάθιος : ο αμφισβητίας… θα κάνει την έκπληξη. Ούτε εδώ αφήνει την ευκαιρία να προσφέρει μια ελπίδα ο Zafόn     Ο κόσμος που διαμορφώνουν αυτοί είναι μια κόλαση για τους πολλούς, ένα αβίωτο παιχνίδι για τους εκτοπισμένους.
Σελίδα 375 : Μια φορά να σου δώσουν εισητήριο για αυτό το κλαμπ γίνεσαι μέλος ασαεί… ο Φουμέρο ποτέ δεν σκότωνε έναν καταδότη, τον άφηνε να σαπίζει ζωντανός. Θαρρείς και είχε ένα δικό του σύνολο δυστυχισμένων τους οποίους θυμόταν όταν είχε την ανάγκη να ενοχοποιήσει γρήγορα και καθαρά κάποιον αθώο.
Δίνει την εικόνα της αδυσώπητης άσκησης εξουσίας του νόμου.
Μέσα από την οποία προσφέρει μια εξαίρεση στον Παλάθιο.

Και ποιος είναι ο ηθικός αυτουργός πίσω από τα όργανα του νόμου και την λύσσα τους να εξυπηρετήσουν την εξουσία για να γευθούν τα προνόμια της συγκατοίκησης με την πηγή της δύναμης ;
ΔΟΝ  ΡΙΚΑΡΝΤΟ ΑΛΝΤΑΓΙΑ  Υφαντουργός, τραπεζίτης, μεσίτης , ιδιοκτήτης, χορηγός και ευεργέτης της κυβέρνησης . Αυτός μπροστά στον οποίο οι βουλευτές κάθονται προσοχή !
Πως πλάθεται το προφίλ ενός πανίσχυρου άντρα στην Ισπανία ;
Ο Zafόn δεν μένει στη μυθολογία, βλέπει και καλό cinema
Με τις συνταγές των νονών της μαφίας, ευκατάληπτες εικόνες με τις οποίες έχουν εθιστεί οι αναγνώστες σε Αμερική & Ευρώπη.
Το βιβλίο αρχίζει να αποκτά όλες τις προδιαγραφές best seller…
Η ανύπαρκτη κυρία Αλντάγια. Οι μετρέσες. Oι λιμουζίνες, οι κρυφές γκαρσονιέρες, οι απειλές, ποιος άντρας δε θα πέθαινε να είναι για ένα Σαββατοκύριακο ΔΟΝ ΡΙΚΑΡΝΤΟ ΑΛΝΤΑΓΙΑ…

Οι πληροφοριοδότες…
Δόνια Αουρόρα, η θυρωρός με το αδυσώπητο κουτσομπολιό .. ο άνθρωπος δεν προέρχεται από τον πίθηκο… από την κότα βγήκε !
Ο Μολίνς , ο διαχειριστής της πολυκατοικίας (οίκος Φορτούνι)
Καλόγριες που γνωρίζουν και σιωπούν ( κατάλληλα διαλεγμένες )
Ο πατήρ Φερνάντο που του ξεφεύγουν λόγια & το πάει το γράμμα
Μανουέλ Γκουτιέρεθ Φονσέκα στο νεκροτομείο : 59 ετών με 30 χρόνια υπηρεσίας στο κατώφλι του σκότους… ο ακριβοδίκαιος !!!
Καφετζήδες, οδηγοί τραμ, ρολογάδες και περίεργοι… ο αχός …και
Χουανίτο , ο γέρος στη πανσιόν… ούτε αυτός εμφανίζεται μονάχα μια φορά… έχει την τιμή να κλείσει τον κύκλο των γεγονότων.. ο Χουανίτο ο μαθουσάλας που ήθελε να πηδήξει μια βαμμένη ξανθιά πριν…τα τινάξει ! για τον συγγραφέα κανείς δεν υπάρχει τυχαία…
 οι καταλύτες…
Μα χρειάζονται και οι απρόβλεπτοι καταλύτες στο συγγραφέα :
Ο ανεπαρκής γιός, ο Χόρχε , που όταν ενηλικιωθεί κάτω από τον κόλαφο της αμφισβήτησης του πανίσχυρου πατέρα θα γίνει ανισσόροπος και θα είναι ιδανικό εργαλείο στην πλοκή, στη λύση σκεφθείτε… αυτόχειρας, δολοφόνος, σωτήρας, πατροκτόνος, ότι και να έκανε δεν θα μας φαινόταν υπερβολικό… καλό εργαλείο…
Η κόρη που αντιπροσωπεύει το status της οικογένειας, η ανέγγιχτη και μονάκριβη Πενέλοπε, για τα ( ακαθόριστου χρώματος ) μάτια της οποίας κάποιος μπορεί να ρίξει και ένα τοίχο με τις γροθιές..
Η τραγική παραμάνα Χαθίντα Κολοράντο που θα βρεθεί στο τρελοκομείο εκτοπισμένη και κυνηγημένη γιατί ήθελε το καλό του παιδιού και θα αφεθεί να ξεψυχήσει ευτυχισμένη μόλις μάθει ότι κάποιος εκδικήθηκε τους δυνάστες , γιατί η Πενέλοπε ήταν η «δική της κόρη» … αχ να είχαμε όλες μια τέτοια παραμάνα νωρίς !
και το φάντασμα !
Η Μαρισέλα η μιγάδα καλλονή που στοίχειωσε τα όνειρα των μικροαστών της Βαρκελόνης του 1900 και μάζεψε όλη την μήνη των κομψευόμενων χοντρόκωλων κυριών της υψηλής κοινωνίας. Με το αίμα της σκεπάστηκαν κομμάτια του σπιτιού των Αλντάγια οι τοίχοι, οι άγγελοι του κήπου και οι θρύλοι, πάντα έχουν αίμα…
 
Οι δευτερεύοντες ρόλοι
Ο Φερμίν δε λέει το κανονικό όνομά του ούτε στον Ντανιέλ.
Μια κατηγορία μόνος του ! Η Αφίσα με τον Ρομέρο δε Τόρες η βάφτισή του. Ο άνθρωπος που γύρισε από εκεί.. που αν πάρεις εισιτήριο γίνεσαι μέλος εσαεί.. το club των εκτοπισμένων. Αυτών που ο κόσμος τους κοιτάει με αηδία, ακόμη και εκείνοι που τους δίνουν ελεημοσύνη, αλλά αυτό δεν είναι τίποτε μπροστά στην αποστροφή που νιώθουν οι ίδιοι για τον εαυτό τους… Είναι το εργαλείο του συγγραφέα ο Φερμίν, για να περάσει από τις σελίδες του αβίαστα ολόκληρη την πολιτικοκοινωνική του ιδεολογική πλατφόρμα, χωρίς να μοιάζει με κατήχηση, γιατί ένας συγγραφέας χωρίς ένα σύστημα ιδεών δεν μπορεί να αφήσει στίγμα ούτε να προκαλέσει αναγνωστικό κοινό με πιστότητα & την αφοσίωση να περιμένει το επόμενο έργο του. Αλλά και ένας συγγραφέας με ύφος δασκαλίστικο ενοχλεί. Ενώ, αν τα λέει ο ζητιάνος, είναι άλλο, κοιτάξτε, κοιτάξτε αυτός ο δύστυχος τι ωραία που τα πετάει…
Μπαίνει τυχαία στο μυθιστόρημα, δεν είναι δομικό στοιχείο του.
Γίνεται καταλύτης εξελίξεων και σταδιακά πρωταγωνιστής. Θα ζήσει μέχρι το τέλος για να κάνει 4 ο παιδί, αυτός ο τελειωμένος. Μπορείς να περιμένεις και από αυτόν τα πάντα. Γιατί ; Γιατί σε αντίθεση με εμάς τους βαρετούς… δεν έχει τίποτε να χάσει ! Για μένα ο Φερμίν είναι ο ήρωας κλειδί στο άπλωμα της μυθοπλασίας.

Η Κλάρα… δε χρειάζεται περιγραφή. Όταν είσαι δεκαπέντε και δεν έχεις ξεπαρθενιαστεί μπορείς να γίνεις υποχείριο & εργαλείο μιας οπτασίας, για την οποία να σκοτώσεις και για την οποία να εγγυηθείς την περιουσία σου , π.χ. ένα βιβλίο. Το πιθανότερο είναι ότι η δεσποινίς ετών 25 θα αποδειχθεί κατώτερη των προσδοκιών.

Ο Κύριος Αγκιλάρ… ένας καλο κακούτσικος μεγαλοαστός… ένας από τους πολλούς ικανούς που επωφελήθηκαν και ο κάτοχος των δικαιωμάτων αυτού του δαιμονισμένου ή στοιχειωμένου σπιτιού.
Λεωφόρος Τιμπιδάμπο 32… « ο Άγγελος της Ομίχλης » αχ Zafon ! Είναι τόσο βολικό να υπάρχει σε ένα διήγημα ένα στοιχειωμένο σπίτι, μια αφετηρία του κακού που απλώνεται σαν αρρώστια..

ΜΠΕΑΤΡΙΘ ΑΓΚΙΛΑΡ (Μπέα) η αχώνευτη αδελφή του Τομάς…
Φερμίν : αυτή δεν είχε ύφος ότι θα παντρευτεί καραβανά ! Και τι ύφος είχε δηλαδή ; Ύφος ότι …γούσταρε ! και αλήθεια γούσταρε !
Η κορυφαία της ατάκα : μη μ’ αφήσεις να πέσω Ντανιέλ !
Τομάς Αγκιλάρ, από φίλος εχθρός και μετά ξανά αδελφός… ένα μπερδεμένο παιδί που δεν ξέρεις πως θα αντιδράσει..
Φερμίν :  ο εφευρέτης ο φίλος σας ;

Μικέλ Μολινάρ, ο φίλος που θα παραμείνει πιστός σαν σκυλί. Ακόμη και ενάντια στα αισθήματά του προς την Νούρια Μονφόρτ αφού δεν θα καταφέρει να την διεκδικήσει ολοκληρωτικά ποτέ. Είναι μερικοί άνθρωποι που έχουν το στίγμα του looser και αν είσαι ένας τέτοιος, θα βρεις την αδελφή ψυχή σου στο βιβλίο. Ο Zafόn , ή αυτοί που τον επηρεάζουν, προσέχουν όλες τις ευπαθείς ομάδες του μελλοντικού τους αναγνωστικού κοινού… ο μπαχτσές..

Αντόνι Φορτούνι & Σοφί Καράξ μαζί από το 1899.. του Φορτούνι  του φάνηκε εύθραυστη, όμορφη, νέα, υποταγμένη και γόνιμη. Την έδειρε μέχρι θανάτου γιατί .. ήταν πουτάνα όπως όλες τους. Δεν κατάφερε να κάνει ούτε ταξίδι μέλιτος μετά τα υπονοούμενα που άκουσε.. -Τι κάνουμε την πρώτη νύχτα του γάμου ; - Ρώτα τη γυναίκα σου… (  ο ενδιαφερόμενος τα μαθαίνει πάντα τελευταίος )

Και αυτοί που συμπληρώνουν το κάδρο..
Υπάρχουν μερικοί χαρακτήρες , χαρακτηριστικοί, αυτονόητοι, αντιπροσωπευτικοί των τάσεων σε κάθε κοινωνία που σέβεται τον εαυτό της…Βοηθούν να γίνει πιστευτό το οικοδόμημα της πλοκής.
Ο πλούσιος που ξεχωρίζει στη δουλειά του γιατί δε χρειάζεται το χρήμα, ο παραδοσιακός που βαδίζει χωρίς να πολυαφουγκράζεται τις τάσεις αλλά με την καρδιά του, ο τυχοδιώκτης, ο ευπροσάρμοστος στις τάσεις και τις μελωδίες της εποχής…
Παλαιοβιβλιοπώλης Μπαρθελό : μπορούσε να χαρίσει ένα βιβλίο αμύθητης αξίας αν σιγουρευόταν ότι θα πέσει σε σωστά χέρια…
Εκδοτικός οίκος Καμπεστιάνι : οι εκδότες δίπλα στους συγγραφείς..Άνθρωποι που την δουλειά τους την υποβάλλουν σε δοκιμασία με ένα αντικειμενικό και σταθερό προσωπικό σύστημα αξιών. Αυτοί που εκδίδουν όλα τα βιβλία του συγγραφέα μέχρι το τελευταίο του χωρίς να τον εγκαταλείπουν στα δύσκολα χρόνια.
Εκδοτικός οίκος Σανμαρτί : οι εκδότες  στο ρηχό κατόπιν του χρήματος. Από τράπουλες μέχρι τραπεζομάντηλα και από εγκυκλοπαίδειες μέχρι τυπωμένα μπλουζάκια… να γυρίζουν τα γρανάζια και ότι κάτσει… Και αν κάτσει και κανένα νόστιμο για γραμματέας… ΟΚ. Πάντα με το φερμουάρ ανοικτό.
Δεν είναι καθοριστικό το πέρασμά τους από το βιβλίο αλλά ούτε και άσκοπο, στήνει το κάδρο , είναι τα δέντρα πίσω από το σπίτι.

Οι διάλογοι..
Έχουμε ατελείωτους από αυτούς και ποτέ δεν αναρωτιόμαστε..
Μετά από ένα διάλογο του Zafon καταλαβαίνεις ότι δεν είναι μονάχα η βαρετή λέξη «είπε» το εργαλείο που χρειάζεσαι…
έγνεψε, έκανε, ρώτησε, παρατήρησε, αρνήθηκε, αναρωτήθηκε, τόνισε, υπερθεμάτισε,  προθυμοποιήθηκε, συμπλήρωσε, απάντησε, μουρμούρισε, επέμεινε, ικέτεψε, εξήγησε, πρόσθεσε, αναστέναξε, ούρλιαξε, μούγκρισε, συγκατένευσε.. αλλά και πριν από το διάλογο ή την ατάκα :
ο παπάς χαμογέλασε πονηρά : - ..
το βλέμμα του Φερμίν σκοτείνιασε : -..
όλες αυτές οι λέξεις και οι τεχνικές δίνουν μετά από κάθε πρόταση σε πρώτο πρόσωπο τις απαραίτητες οδηγίες στον αναγνώστη για να μη χάσει το νήμα. Ξέρουμε πάντα ποιος μιλάει και σε ποιόν…

Οι προτάσεις του Zafόn, λιτές & ποιητικές
οι τοίχοι, χλωμοί από θάνατο , φτερούγιζαν στην αναπνοή της φλόγας” ,“η ανάσα του δρόμου λίκνιζε τη κουρτίνα” “από την κλειδαρότρυπα που λες κι αιμοραγούσε έτρεχε μια λεπτή γραμμή σκουριάς” “ήρθε ένας κεραυνός από μακριά, ο αδύναμος σφυγμός της ηλεκτρισμένης γραμμής που σχεδίασε προσόψεις και κορυφές των κτιρίων και εξαφανίστηκε” “τα μάτια του έλαμπαν σαν κέρματα που συνοδεύουν κάποια ευχή στο βάθος μιας λιμνούλας” “στη μέση της πλατείας υψωνόταν η σιλουέτα ενός γέρου, ή μήπως ήταν ένας άγγελος λιποτάκτης ;” “τα φανάρια της Ράμπλα σχεδίαζαν μια λεωφόρο όλο ατμούς, τρεμοφέγγοντας την ίδια ώρα που η πόλη τεντωνόταν νωχελικά και αποχωριζόταν μια μεταμφίεση που την είχε μετατρέψει σε ακουαρέλλα” “o αέρας μύριζε πεθαμένο αγριόχορτο και υγρή γη. Η πέτρα, σκούρα γλυστερή κάτω από τη βροχή, έλαμπε σαν το σκελετό ενός μεγάλου ερπετού” “οι ανάσες των αστραπών γλιστρούσαν ανάμεσα στις χαραμάδες της εξώπορτας και λέκιαζαν το περίγραμμα των σκαλοπατιών” και…
“ Ήμουν δεκαεπτά χρονών και είχα τη ζωή στα χείλη”

Τα ευρήματα & οι ανατροπές του..
..αυτός που καίει κάθε ίχνος του Χουλιάν Καράξ, ο σκοτεινός τύπος χωρίς πρόσωπο και ηθική, χωρίς όρια και αναστολές, ο τρελαμένος της υπόθεσης είναι…. Ο Χουλιάν Καράξ !
..αυτός που δολοφονεί την μονάκριβη κόρη του Αλντάγια, ότι πολυτιμότερο υπάρχει στον κόσμο για τον μεγιστάνα, χωρίς να δείξει ούτε στιγμή έλεος, είναι …ο ίδιος ο Ρικάρντο Αλντάγια.
..αυτός που θα προστατέψει μέχρι την τελευταία στιγμή από τον θάνατο τον Ντανιέλ, είναι ο σκοτεινός & μυστηριώδης άντρας που τον παρακολουθεί και από επίδοξος δολοφόνος του γίνεται ο φύλακας άγγελός του.

Σημεία που με δίδαξαν δημιουργική γραφή..
Ο επίλογος. Αν θέλεις να μη σε βρίζουν οι αναγνώστες κλείνοντας το βιβλίο, χόρτασέ τους με ένα απολαυστικό γλύκισμα. Η έκβαση φρόντισε να είναι πλήρως διαλευκαμένη , η τύχη του κάθε ήρωα, ακόμη και του πιο μικροσκοπικού εκτεθειμένη στην ανυπομονησία τους, μια αύρα ελπίδας να διαπερνά τις τελευταίες σελίδες για το μέλλον αυτής της ανθρωπότητας και των σχέσεων, δε χρειάζεται να είναι ένα ροζ ευτυχισμένο τέλος, αλλά ένα θετικός απολογισμός είναι μια πιστευτή συνταγή για να μην ακούσεις κατηγόριες..

Να αγαπάς τους χαρακτήρες σου, χάρισέ τους ιδιαιτερότητες, ο ένας ας κουτσαίνει ελαφριά, ο άλλος ας έχει εμμονή με τις πίπες, ο τρίτος ας ντύνεται σαν να ξέμεινε από τον περασμένο αιώνα, και η τέταρτη ας είναι και λίγο πιο πεταχτούλα από το κανονικό για μια μεγαλοαστή. Η ομορφότερη όλων, η οπτασία, αυτή ας είναι τυφλή. Ο κόσμος τρελαίνεται για ατέλειες, παρεκβάσεις & κουσούρια.
Να αντλείς τους διαλόγους σου από το πεζοδρόμιο. Κανείς δεν μιλάει ίδια με τον άλλον. Ο αμόρφωτος προσπαθεί να χρησιμοποιεί εξεζητημένες εκφράσεις, ο μάγκας κόβει τις λέξεις, ο βιαστικός θα κάνει λάθη και ο επιστήμονας θα είναι δεικτικός. Η λεπτομέρεια φτιάχνει ατμόσφαιρα και με την πιστευτή ατμόσφαιρα μια μέτρια πλοκή φτιάχνει ένα αποδεκτό μυθιστόρημα.

Η δομή του βιβλίου. Γιατί δεν κάνει κοιλιές ; Αν προσεκτικά το αναλύσεις θα δεις ότι σε κάθε κεφάλαιο υπάρχει η ανατροπή του πιθανού, ο δευτερεύον ήρωας που κάνει την διαφορά, οι ιδέες που σε κάνουν να σκεφτείς και να κάνεις αναγωγές, και ένα επιμύθιο που σε κάνει να μη βιάζεσαι να αλλάξεις σελίδα. Σου δίνει την ευκαιρία να κλείσεις ευχαριστημένος το βιβλίο και τα μάτια σου και να κοιμηθείς γλυκά περιμένοντας την επόμενη βραδιά σου στο κρεβάτι ή την πολυθρόνα με την κουβέρτα. Αυτό δείχνει μια άρτια και επίμονη δουλειά μετά το αρχικό κείμενο που λέγεται επιμέλεια.

Δεν υπάρχουν σχόλια: